Czasem pomimo wiedzy na temat odżywiania coś nie działa w kwestii utrzymania prawidłowej wagi. Czasem ma to związek z chorobami współistniejącymi. A czasem trwała zmiana nawyków żywieniowych wymaga głębszej pracy – uwzględniającej emocje, przekonania oraz sposoby samoregulacji. W tym kontekście psychoterapia staje się ważnym elementem skutecznego procesu redukcji oraz utrzymania prawidłowej masy ciała.
Dlaczego diety nie działają?
Restrykcyjne diety często nasilają problem. Mechanizm może wyglądać tak:
ograniczanie, restrykcje → wzrost napięcia → utrata kontroli → poczucie winy → kolejna dieta
Psychoterapia przerywa ten schemat, ponieważ nie koncentruje się wyłącznie na objawie (jedzeniu), ale także na przyczynach problemu, zrozumieniu go i znalezieniu rozwiązań.
Rola psychoterapii w odchudzaniu
Bywa, że wiedza na temat odżywiania i odchudzania jest niewystarczająca do wprowadzenia pożądanych zmian. W sytuacjach wielokrotnych prób wprowadzania diet kończących się niepowodzeniami, stosowania restrykcji i przejadania się, utraty kontroli nad jedzeniem pomocnym narzędziem zmiany może być psychoterapia. Skuteczna pomoc nie polega na narzuceniu restrykcyjnego planu żywieniowego, ale na zrozumieniu funkcji jakie zaczęło pełnić jedzenie lub kontrola jedzenia. Jeśli jedzenie pełni funkcję regulacyjną – pomaga radzić sobie z emocjami, stresem, napięciem czy poczuciem pustki potrzebne jest znalezienie innych, skutecznych sposobów radzenia sobie z napięciem.
Psychoterapia w obszarze odchudzania i relacji z jedzeniem
Psychoterapia może być skutecznym narzędziem w tematach związanych z odżywianiem, odchudzaniem, utrzymaniem prawidłowej wagi i zdrowych nawyków żywieniowych.
Identyfikacja problemu i jego źródeł
Praca terapeutyczna pomaga odkryć funkcje, którą zaczęło pełnić jedzenie i przyczyny trudności.
Regulacja emocji bez użycia jedzenia
Jednym z celów psychoterapii jest rozwijanie zdrowszych sposobów radzenia sobie z napięciem, poprawa świadomości własnych emocji, nauka stawiania granic, poprawa relacji z innymi ludźmi czy odkrywanie własnych zasobów.
Zmiana myślenia i przekonań
Pracując z pacjentami jako psychoterapeuta (i psychodietetyk) w obszarze relacji z jedzeniem często zauważam utrwalone przekonania, które utrudniają zmianę. Jednym z takich przekonań jest przeświadczenie, że można zastosować jakąś restrykcyjną dietę na krótki czas, żeby osiągnąć pożądany efekt. Często spotykam też podejście typu: wszystko, albo nic. Albo restrykcyjna dieta, albo brak jakiejkolwiek kontroli. Celem psychoterapii jest zauważenie własnych przekonań i ich modyfikacja, a także wprowadzenie większej elastyczności i akceptacji dla siebie.
Budowanie nawyków
Psychoterapia wspiera rozwój dopasowanych do życia codziennego nawyków żywieniowych i stylu życia.
Wyjście poza tematy wagi
Redukcja wagi lub utrzymanie stabilnej wagi może być celem pacjenta. Może być też wskazaniem medycznym. Czasem praca może rzeczywiście skoncentrować się na jedzeniu i jego funkcji, zrozumieniu własnych emocji, nauce samoregulacji, zmianie przekonań i nawyków. Bywa też tak, że pod problemami związanymi z odżywianiem kryją się inne ważne tematy związane właśnie np. z niskim poczuciem własnej wartości, pewności siebie, akceptacją siebie, traumatycznymi doświadczeniami z przeszłości. Bywa, ze relacja z jedzeniem jest tylko objawem. Bywa tak, ze osoba zgłasza w psychoterapii temat wagi, ale to nie waga jest najważniejszym tematem. Czasem praca będzie w większym stopniu dotyczyć innych obszarów niż waga czy zmiana nawyków żywieniowych.
Dla kogo jest taka forma wsparcia?
Psychoterapia w obszarze odchudzania i relacji z jedzeniem jest szczególnie pomocna dla osób, które:
- wielokrotnie podejmowały próby odchudzania bez trwałych efektów,
- doświadczają napadów objadania się,
- jedzą pod wpływem emocji,
- wydaje im się, że wiedzą co robić, ale nie potrafią tego zastosować
- mają trudną relację z jedzeniem lub własnym ciałem,
- uzależniają akceptację siebie, poczucie własnej wartości od zmiany cyferki na wadze
Podsumowanie
Odchudzanie to nie tylko proces fizyczny. Bez pracy nad emocjami, nawykami i przekonaniami czasem trudno o pożądane rezultaty. Psychoterapia daje narzędzia do trwałej zmiany.
Osoby poszukujące skutecznego i profesjonalnego wsparcia w obszarze związanym z jedzeniem mogą rozważyć współpracę ze specjalistą lub zespołem specjalistów, którzy łączą kompetencje psychoterapeutyczne z rozumieniem tematyki żywienia.
Anna Bus – psycholog w Warszawie, psychoterapeutka, psychodietetyk i certyfikowana psychoterapeutka uzależnień. Pracuję z osobami dorosłymi i młodzieżą. Zadzwoń już dziś, tel. 500 608 183 i umów się na konsultację.
grafika: pixabay.com
