Psychoterapia młodzieży od 15. roku życia
Sesje indywidualne z nastolatkiem lub praca z rodziną (w zależności od zgłaszanego problemu).
Okres dorastania to czas intensywnych zmian. Młoda osoba mierzy się z budowaniem własnej tożsamości, poszukiwaniem niezależności, zmianami w relacjach z rówieśnikami i rodziną oraz wyzwaniami związanymi ze szkołą, przyszłością, oczekiwaniami własnymi i oczekiwaniami innych ludzi.
Czasami pojawiają się trudności, z którymi trudno sobie poradzić takie jak: nasilony lęk, obniżony nastrój, wycofanie, problemy w relacjach, trudności z regulacją emocji, kryzysy, presja, poczucie niezrozumienia, a w efekcie np. problemy z używkami czy problemy z odżywianiem.
Pracuję psychoterapeutycznie z osobami od 15. roku życia. W zależności od zgłaszanego problemu praca może mieć formę indywidualnego kontaktu z terapeutą, ale może też być praca z rodziną.
Prowadzę spotkania stacjonarnie oraz online, dostosowując formę pracy do potrzeb młodej osoby i sytuacji .
Kiedy warto rozważyć psychoterapię młodzieży?
Wsparcie psychoterapeutyczne może być pomocne, gdy nastolatek doświadcza między innymi:
- trudności w radzeniu sobie ze stresem,
- przewlekłego smutku lub obniżonego nastroju,
- silnego lęku, napięcia lub zamartwiania się,
- trudności w relacjach z rówieśnikami,
- problemów z poczuciem własnej wartości,
- wycofania z kontaktów z rówieśnikami,
- trudności w radzeniu sobie z emocjami,
- kryzysu związanego ze szkołą lub wymaganiami otoczenia,
- trudności po rozstaniu, stracie lub ważnej zmianie życiowej,
- skutków trudnych doświadczeń lub sytuacji traumatycznej
- problemów związanych z jedzeniem i obrazem własnego ciała,
- problemów związanych z sięganiem po substancje,
- trudności związanych z okresem dorastania.
Jak wygląda psychoterapia nastolatka?
Pierwsze spotkania służą poznaniu sytuacji życiowej i rodzinnej młodej osoby, jej trudności oraz oczekiwań wobec terapii. Pierwsza sesja może być sesją rodzinną lub sesją w kontakcie indywidualnym z nastolatkiem. W zależności od zgłaszanego problemu i ustalenia w czasie umawiania wizyty.
Jeśli sesja jest z nastolatkiem w pracy terapeutycznej czasami koncentrujemy się przede wszystkim na indywidualnych doświadczeniach młodej osoby – na jej emocjach, sposobie myślenia, relacjach i sposobach radzenia sobie. Ważne jest stworzenie przestrzeni, w której nastolatek może poczuć się bezpiecznie i mieć poczucie, że jego perspektywa jest ważna.
Jednocześnie w przypadku osób niepełnoletnich bardzo ważne jest uwzględnienie szerszego kontekstu, w którym nastolatek funkcjonuje. Rodzina, relacje z bliskimi i atmosfera domowa często mają istotny wpływ na samopoczucie oraz proces zmiany. Młoda osoba jest zależna od systemu rodzinnego. W pewnych sytuacjach ważna jest zmiana w funkcjonowaniu całej rodziny. To rodzice i opiekunowie dziecka są wsparciem dla dorastającego człowieka. Dlatego, w zależności od potrzeb, możliwa jest również praca z rodziną lub włączenie rodziców/opiekunów w proces terapeutyczny.
Znaczenie pracy z rodziną
Jest mi bliskie podejście, że w przypadku młodzieży nie zawsze wystarczy pracować wyłącznie z samym nastolatkiem. Młody człowiek rozwija się w określonym środowisku, a jego trudności często pozostają w relacji z tym, co dzieje się wokół niego. A po zakończeniu terapii nadal jest w środowisku rodzinnym, w którym o wielu sprawach życiowych decydują opiekunowie.
W zależności od sytuacji praca może obejmować:
- indywidualne spotkania z nastolatkiem,
- wspólne poszukiwanie sposobów wspierania młodej osoby w codziennym funkcjonowaniu,
- terapię rodzinną,
- konsultacje z rodzicami lub terapię pary.
Zgodnie z podejściem ericksonowskim w terapii uwzględniam zasoby młodej osoby oraz jej najbliższego otoczenia. Nastolatek nie jest problemem do naprawienia, ale ważną częścią systemu rodzinnego. Rodzina nie jest traktowana jako źródło problemu, ale jako ważny element procesu zmiany i potencjalne źródło wsparcia. Nad problemami pojawiającymi się w rodzinie pracuje nie sam nastolatek, ale cała rodzina.
Rola rodziców w procesie terapii
Dla wielu rodziców decyzja o rozpoczęciu terapii dziecka jest trudnym i ważnym momentem. Naturalne jest, że pojawiają się pytania i obawy. W przypadku osób niepełnoletnich współpraca z rodzicami lub opiekunami jest istotną częścią procesu. Jednocześnie ważne jest budowanie zaufania między terapeutą a nastolatkiem oraz respektowanie jego przestrzeni.
Celem terapii jest stworzenie warunków, w których młoda osoba może rozwijać większą świadomość siebie, uczyć się rozumienia emocji i korzystać ze swojego potencjału. W niektórych sytuacjach praca może mieć formę on-line lub część spotkań może mieć formę on-line. Forma pracy jest dobierana indywidualnie, z uwzględnieniem wieku nastolatka, jego potrzeb oraz możliwości organizacyjnych rodziny.
Zapraszam do kontaktu i rezerwacji terminu w jednym z gabinetów lub skorzystania z sesji on-line.
FAQ
1. Skąd mam wiedzieć, że moje dziecko potrzebuje psychoterapii, a nie jest to tylko trudniejszy czas?
Każdy nastolatek przechodzi trudniejsze momenty, jednak jeśli obniżony nastrój, lęk, wycofanie lub problemy z funkcjonowaniem utrzymują się przez kilka tygodni i wpływają na codzienne życie, sprawiają warto skonsultować się ze specjalistą. Bywa, ze nastolatek sam zgłasza potrzebę wsparcia – warto wtedy skorzystać z konsultacji. Brak reakcji może prowadzić do pogłębiania się istniejących problemów. Psychoterapia nie jest zarezerwowana wyłącznie dla poważnych kryzysów. Może pomóc zapobiegać pogłębianiu się trudności i uczy skutecznego radzenia sobie z emocjami.
2. Jak wygląda pierwsze spotkanie do psychoterapii nastolatka?
Pierwsze spotkanie służy przede wszystkim poznaniu nastolatka i zrozumieniu, z czym się mierzy oraz poznaniu rodziny. Psycholog zadaje pytania dotyczące samopoczucia, relacji, szkoły i oczekiwań wobec terapii. Nie ma obowiązku opowiadania o wszystkim od razu – tempo rozmowy jest dostosowane do pacjenta.
3. Czy rodzic musi uczestniczyć w każdej sesji?
Nie. To zależy od celów spotkania z nastolatkiem. Bywają sesje, których celem jest np. nauka technik lepszego radzenia sobie ze stresem. Wtedy na sesji może być sam nastolatek. Rodzice mogą być zapraszani na wybrane konsultacje, gdy jest to pomocne dla procesu terapeutycznego lub omówienia wspólnych działań. Ale bywają takie sytuacje, gdzie dla skutecznej pracy terapeutycznej obecność i praca całej rodziny na sesji ma kluczowe znaczenie.
4. Jak często odbywają się spotkania i ile zwykle trwa terapia nastolatka?
Najczęściej sesje odbywają się raz w tygodniu i trwają około 50 minut. Długość terapii zależy od rodzaju trudności oraz celów, jakie zostaną ustalone. Niektórym wystarcza kilka spotkań, inni potrzebują kilku miesięcy lub dłuższego czasu. W terapii obejmującej pracę z rodziną spotkania mogą odbywać się co 2-3 tygodnie.
5. Czy psycholog będzie informował mnie o tym, co mówi moje dziecko?
Psycholog dba o poufność rozmów z pacjentem. Jest to podstawa budowania zaufania. Jeśli praca jest z samym nastolatkiem to rodzice otrzymują jedynie informacje dotyczące ogólnego przebiegu terapii i sposobów wspierania dziecka, ale nie poznają szczegółów rozmów bez zgody młodej osoby. Wyjątkiem są sytuacje zagrożenia zdrowia lub życia. W sytuacjach, kiedy wskazana jest praca z rodziną każdy z członków systemu na wspólnej sesji mówi o tym co zauważa i czym ma gotowość się podzielić z innymi osobami.
6. Na czym polega tajemnica zawodowa psychologa w pracy z nastolatkiem?
Psychologa obowiązuje tajemnica zawodowa. Dzięki temu pacjent może czuć się bezpiecznie i otwarcie mówić o swoich trudnościach. Wyjątkiem są sytuacje zagrożenia życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób.
7. W jakich sytuacjach psycholog może złamać tajemnicę zawodową?
Psycholog może nie dotrzymać tajemnicy jeśli istnieje realne zagrożenie życia lub zdrowia nastolatka albo innych osób, psycholog ma obowiązek podjąć działania zapewniające bezpieczeństwo. W takich sytuacjach informuje odpowiednie osoby lub instytucje. Celem jest zawsze ochrona pacjenta.
8. Jak wygląda współpraca z rodzicami podczas terapii nastolatka?
Rodzice są ważną częścią procesu terapeutycznego, ponieważ mają największy wpływ na codzienne funkcjonowanie nastolatka. Jeśli spotkania są z samym nastolatkiem informacja dla rodziców nie obejmuje szczegółów spotkań. Jeśli sesje miałyby dotyczyć relacji z rodzicami, mogą mieć związek z obszarami życia, które są zależne od rodziców czy są związane z komunikacją w rodzinie lepszym wyborem jest sesja rodzinna.
9. Co zrobić, jeśli nastolatek nie chce iść na terapię?
Warto spokojnie wysłuchać jego obaw i nie traktować terapii (stacjonarnej lub ambulatoryjnej) jako kary. Pomocne jest wyjaśnienie, że psycholog nie ocenia i nie zmusza do mówienia o rzeczach, na które człowiek nie jest gotowy. Pomocne jest danie młodej osobie jakiegoś wyboru. Umówienie sesji rodzinnej zamiast wysyłania na terapię nastolatka. Czasem to nie kwestia samej terapii, a konkretnego specjalisty. Każdy pacjent ma prawo wybrać specjalistę, nie zgodzić się na współpracę z daną osobą. Także osoba w wieku nastoletnim może mieć swoje preferencje – warto ich wysłuchać.
10. Jak mogę wspierać dziecko między sesjami bez wywierania presji?
Najważniejsze jest okazywanie zainteresowania i gotowości do rozmowy, ale także pozostawienie wyboru. To, że nastolatek nie chce rozmawiać i o tym mówi też jest ok. Nie warto wypytywać o szczegóły każdej sesji – lepiej dać przestrzeń do dzielenia się tym, na co ma gotowość. Czasem znaczenie mają zwykle codzienne czynności, wspólne spędzanie czasu, nie zawsze muszą to być głębokie rozmowy.
11. Co jeśli nie wiem, od czego zacząć rozmowę z psychologiem?
To zupełnie normalne. Psycholog pomoże rozpocząć rozmowę poprzez zadawanie pytań. Nie trzeba mieć przygotowanej historii ani wiedzieć, co dokładnie powiedzieć. Nie trzeba też od razu mieć odpowiedzi na zadanie pytania.
12. Co jeśli nie polubię psychologa – czy mogę to powiedzieć?
Oczywiście, że tak. Dobra relacja z terapeutą jest bardzo ważna, dlatego warto otwarcie mówić o swoich odczuciach. Jeśli okaże się, że współpraca nie jest komfortowa, można poszukać specjalisty, z którym będzie łatwiej w relacji.
13. Czy psychoterapia oznacza, że to ze mną jest coś nie tak?
Absolutnie nie. Korzystanie z pomocy psychologa jest oznaką dbania o siebie, a nie powodem do wstydu. Oznacza to tylko tyle, że w jakimś obszarze potrzebujesz wsparcia. Wielu nastolatków także korzysta z terapii, aby lepiej radzić sobie ze stresem, emocjami i relacjami.
14. Czy to, że dziecko potrzebuje terapii jest winą rodziców?
Celem terapii nie jest poszukiwanie winnych tylko przywrócenie równowagi. Poszukiwanie winnych zwykle nie przynosi pożądanej poprawy. Celem jest pomoc osobie, parze lub rodzinie, która zgłasza się na terapię w znalezieniu rozwiązań, które im służą.