Podejście w którym szkoliłam się w ostatnich latach. To co jest mi bliskie w tym podejściu to sposób rozumienia pacjenta i jego problemu, koncentracja na przyszłości, poszukiwaniu zasobów oraz praca terapeutyczna nie tylko na poziomie świadomym, ale także na poziomie nieświadomym.
Podejście Ericksonowskie wywodzi się z pracy amerykańskiego psychiatry Miltona H. Ericksona. To podejście strategiczne – cel wyznacza kolejne kroki w pracy. Omawiane podejście koncentruje się przede wszystkim na odkrywaniu zasobów, wzmacnianiu mocnych stron osoby, która przychodzi do terapii. Jeśli analizowana jest przeszłość to po to aby odnaleźć potencjał i możliwości rozwojowe jednostki i systemu rodzinnego. Ten rodzaj terapii znajduje zastosowanie zarówno w leczeniu zaburzeń psychicznych, jak i wspieraniu rozwoju osobistego.
Co jest charakterystyczne dla podejścia Ericksonowskiego?
Podejście Ericksonowskie zakłada, że terapia ma pomóc człowiekowi funkcjonować adekwatnie do rzeczywistości, w której żyje. Nie istnieje jedna metoda odpowiednia dla wszystkich pacjentów. Terapeuta ericksonowski dostosowuje sposób pracy do indywidualnych potrzeb pacjenta.
Techniki w terapii ericksonowskiej
Psychoterapia w nurcie Ericksonowskim jest elastyczna i dopasowana do pacjenta. W zależności od potrzeb terapeuta może wykorzystywać między innymi:
- rozmowę i pytania,
- metafory i opowieści,
- pracę z wyobraźnią,
- praca z ciałem,
- techniki relaksacyjne,
- pracę w transie i hipnozę
To podejście uwzględnia znaczenie systemu rodzinnego.
Główne założenia podejścia Ericksonowskiego
Zorientowanie na przyszłość
Terapeuta kieruje uwagę pacjenta na przyszłość, a nie na przeszłość. Jeśli uwaga skierowana jest na przeszłość to po to, aby znaleźć zasoby lub uzyskać informacje o właściwych strategiach postępowania.
Przekonanie o posiadaniu wystarczających zasobów
Zamiast skupienia na deficytach, terapeuta pomaga odkrywać kompetencje, doświadczenia i umiejętności, które mogą być wsparciem w procesie zdrowienia i realizacji celów. Człowiek posiada wystarczające zasoby – terapia ma pomóc je odnaleźć.
Uwzględnienie nieświadomości
Terapia ma pomóc pacjentowi w rozwinięciu jego potencjału. Nie każda zmiana wymaga świadomej, poznawczej pracy. W tym podejściu istnieje założenie o tym, że nieświadomość jest tym co służy pacjentowi. Jeśli pacjent nie pamięta, zapomina to terapeuta ericksonowski uznaje, że dzieje się to dla dobra pacjenta. Ważna jest gotowość na przypominanie sobie różnych doświadczeń. Szczegółowe odpamiętywanie nie jest warunkiem terapii, bo wgląd nie zawsze daje możliwość zmiany.
Terapia ericksonowska korzysta z hipnozy klinicznej. Taka metoda pracy pozwala skorzystać także z tego co nieświadome – odkryć potrzebne zasoby, wspierające doświadczenia, odnaleźć wsparcie, zbudować konstruktywne przekonania, wzmocnić poczucie wartości. Hipnoza kliniczna ułatwia także pracę z trudnymi emocjami.
Uwzględnienie funkcji objawu i spożytkowanie
Objawy często są interpretowane jako sygnały ujawniające nieświadome treści. W tym podejściu uważa się, że objaw ma określona funkcję, którą warto uwzględnić i zrozumieć. Charakterystyczne dla podejścia jest także założenie o pozytywnej intencji objawu – np. objaw istnieje po to, aby utrzymać lub przywrócić równowagę w systemie.
Indywidualne podejście do pacjenta
Nie ma jednego schematu terapii. Każdy proces terapeutyczny jest dostosowywany do konkretnej osoby. Terapeuta ma zbiór różnych technik pracy. Ważne odpowiedzi i potrzebne zasoby pacjent ma w sobie. Zadaniem terapeuty jest pomóc je odkryć. Psychoterapeuta ericksonowski więcej uwagi poświęca zasobom niż patologii. Ważne jest odnalezienie i utrzymanie stanu zaciekawienia pacjentem, jego potencjałem i doświadczeniami. Zwracając uwagę na teraźniejszość i przyszłość buduje poczucie sprawczości u pacjenta. Zauważając sprawy, których pacjent i jego otoczenie mogło nie dostrzegać pracuje na rzecz zmiany dotychczasowych schematów.
Szacunek dla autonomii pacjenta
Terapeuta ericksonowski może pracować dyrektywnie, ale ostatecznie to pacjent wybiera to, co będzie mu służyć. Wybiera drogę, którą chce podążać. Terapeuta towarzyszy w tej drodze. Ważne, aby pacjent był gotowy wziąć odpowiedzialność za własne wybory i własne życie.
Doświadczanie zamiast analizowania
W psychoterapii ericksonowskiej mówi się o tym, ze sam wgląd nie powoduje zmiany. Czasem ludzie analizują własne historie przez wiele lat, ale nie robią kroku do przodu. Dlatego wlaśnie terapeuta ericksonowski po pierwsze kieruje uwagę na przyszłość, a po drugie zachęca do doświadczania. Dużą rolę odgrywa zdobywanie nowych doświadczeń emocjonalnych i poznawczych. Wprowadzanie zmian w życie i eksperymentowanie, które pozwala utrwalić korzystne zmiany.
Uwzględnienie systemu rodzinnego
W terapii ericksonowskiej ważne jest zrozumienie systemu rodzinnego. Uwzględnienie systemu pozwala zobaczyć różne wzorce i uwikłania, ale też pozwala dostrzec zasoby będące w rodzinie od pokoleń.
Komu może pomóc terapia Ericksonowska?
Podejście Ericksonowskie znajduje zastosowanie między innymi w pracy z osobami doświadczającymi:
- zaburzeń lękowych i depresyjnych,
- zaburzeń nastroju,
- przewlekłego stresu,
- kryzysów życiowych,
- trudności w relacjach (terapia ericksonowska uwzględnia system pozwala pracować z rodziną lub parą)
- niskiego poczucia własnej wartości,
- problemów psychosomatycznych,
- traumy,
Może być również świetnym narzędziem do pracy nad poprawą jakości życia, pracy rozwojowej.
Diagnoza w terapii ericksonowskiej
Po pierwsze terapeuta pracujący z pacjentem przeprowadza diagnozę w zupełnie inny sposób niż psycholog diagnosta. Ericksoniści (i niektórzy przedstawiciele innych nurtów) zalecają, aby terapeuta diagnozując na potrzeby terapii był wolny od innych funkcji diagnozy np. związanych z otrzymywaniem świadczeń socjalnych czy typowo medycznych.
Tradycyjnie rozumiana diagnoza jest skupiona na poszukiwaniu psychopatologii, skupiona na przeszłości, odnosi się do jednostki i pomija system społeczny danej osoby, a założenia psychoterapii ericksonowskiej są zupełnie inne.
Terapeuta ericksonowski zwraca uwagę na pięć wymiarów: kategorie diagnostyczne, zjawiska transowe, system pacjenta, zasoby i motywację. I jedynym celem tych obserwacji jest ich użyteczność w pracy z pacjentem.
W terapii ericksonowskiej uwzględniany jest aspekt związany z sugestią. Diagnoza może być sugestią. Zgodnie z koncepcją ważne, aby niosła nadzieję, wskazywała na możliwość odzyskania zdrowia, a nie ograniczała.
Podejście Ericksonowskie to elastyczny sposób prowadzenia psychoterapii, który zakłada, że każdy człowiek dysponuje potencjałem do zmiany. Terapeuta pomaga odnaleźć własne zasoby, ale też zasoby w systemie rodzinnym. Podejście to pozwala spojrzeć na trudności z innej perspektywy. Odkryć własne potrzeby i poczuć sprawczość w różnych obszarach życia. Możliwość pracy z nieświadomością poprzez opowieści, baśnie, wykorzystanie transu i hipnozy ułatwia proces zmiany.
FAQ
Czy psychoterapeuta Ericksonowski używa hipnozy?
Tak. Terapeuci ericksonowscy są przeszkoleni do pracy z wykorzystaniem hipnozy terapeutycznej. Hipnoza jest jednym z narzędzi terapeuty.
Dla kogo jest przeznaczona terapia Ericksonowska?
Podejście ericksonowskie ma szerokie zastosowanie. Może być użyteczne dla osób zmagających się z lękiem, stresem, trudnościami w relacjach, zaburzeniami nastroju, niskim poczuciem własnej wartości.
Ile trwa terapia w nurcie Ericksonowskim?
Nie ma określonej ilości sesji. Długość terapii jest zależna od wielu czynników: osobistych cech, problemu pacjenta, zgłaszanych celów. Niektórzy specjaliści zalecają umawianie się na 3 miesięczne cykle terapeutyczne zakończone podsumowaniem po każdych 3 miesiącach i podjęciem decyzji odnośnie zakończenia lub kontynuowania pracy.
Czym podejście Ericksonowskie różni się od innych nurtów psychoterapii?
Akcent położony jest na odnajdywanie zasobów pacjenta oraz elastyczne dopasowanie metod pracy, uwzględnienie systemu rodzinnego. W terapii ericksonowskiej możliwa jest praca z nieświadomością przy założeniu, że raczej koncentrujemy się na teraźniejszości i przyszłości niż przeszłości. Jest to jedno z nielicznych podejść, które daje możliwość pracy z nieświadomością poprzez trans i hipnozę terapeutyczną.
A co jeśli w terapii ericksonowskiej nie da się znaleźć zasobów?
W terapii ericksonowskiej zasobem może być także objaw, którego doświadcza osoba. Zaburzenie czy doświadczane cierpienie nie przekreśla możliwości samorealizacji. Milton Erickson zmagał się z ciężką chorobą, ale to nie powstrzymało go przed korzystaniem z własnego potencjału.
Czy hipnoza ericksonowska jest bezpieczna?
Hipnoza Ericksonowska jest jedną z metod wywodzących się z dorobku Miltona H. Ericksona. W przeciwieństwie do hipnozy scenicznej, której celem jest rozrywka, hipnoza stosowana w psychoterapii służy wspieraniu procesu zdrowienia. W hipnozie ericksonowskiej możesz rozmawiać z terapeutą. Jest to bardzo przyjemny stan.
Co jeśli stracę kontrolę nad zachowaniem w czasie hipnozy?
W trakcie hipnozy nie jest możliwa utrata kontroli nad zachowaniem. Pacjent może w dowolnym momencie przerwać sesję. W hipnozie ericksonowskiej pacjent może także rozmawiać z terapeutą.
Nie mam doświadczenia z hipnozą, obawiam się własnych reakcji. Jak się przygotować?
Ludzie w naturalny sposób doświadczają stanów rozluźnienia i koncentracji np. podczas prowadzenia samochodu na znanej trasie, zaczytania w książce, głębokiego zamyślenia. Hipnoza Ericksonowska odwołuje się właśnie do takich doświadczeń dając możliwość lepszego kontaktu z własnymi emocjami, potrzebami, zasobami, a przez to lepszym kontaktem z nowymi sposobami rozwiązywania problemów. Nie trzeba się szczególnie przygotowywać wystarczy przyjść na sesję i porozmawiać o ewentualnych wątpliwościach.
Czy mogę dostać diagnozę od terapeuty?
Zadaniem terapeuty nie jest stawianie diagnoz. Według podejścia ericksonowskiego stawianie diagnozy do jakichkolwiek innych celów nie jest wskazane, bo jest w konflikcie z prowadzonym procesem terapeutycznym.
Czy terapeuta ericksonowski ułoży plan i powie co zrobić, żeby rozwiązać problem?
Terapia ericksonowska jak każda inna forma terapii nie daje gotowych recept. Terapeuta pracuje poprzez zadawanie pytań, opowieści, baśnie, pracę hipnozą, metody pracy z ciałem. Terapeuta podejmuje decyzje jakie techniki wykorzystać w pracy. Celem jest lepsze rozumienie przez pacjenta własnych potrzeb, emocji, możliwości. Odpowiedzialność za decyzje we własnym życiu (lub brak tych decyzji) należą do pacjenta.
Zapraszam do kontaktu i rezerwacji terminu w jednym z gabinetów lub skorzystania z sesji on-line.