Terapia EMDR

Terapia EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing). W polskim tłumaczeniu to metoda wykorzystująca desensytyzację i przetwarzanie za pomocą ruchów gałek ocznych. Jest to metoda psychoterapii opracowana przez Francine Shapiro. EMDR jest jedną z najlepiej przebadanych metod leczenia traumy. Początkowo stosowana głównie w terapii zespołu stresu pourazowego (PTSD), obecnie znajduje zastosowanie również w pracy z osobami doświadczającymi innych trudności.

Terapia EMDR

Jak wygląda praca metodą EMDR?

W terapii EMDR osoba pracuje z określonym wspomnieniem, związanymi z nim emocjami, przekonaniami i reakcjami fizjologicznymi. Proces ten odbywa się przy wsparciu terapeuty oraz z wykorzystaniem stymulacji bilateralnej, najczęściej w postaci naprzemiennych ruchów oczu.

Na czym polega stymulacja bilateralna?

Stymulacja bilateralna polega na naprzemiennym dostarczaniu bodźców angażujących obie strony ciała. Wykonywanie ruchów oczu podczas przywoływania wspomnienia może wpływać na jego emocjonalną intensywność.

W terapii EMDR może przyjmować formę:

  • podążania wzrokiem za poruszającym się bodźcem (dłonią, światłem)
  • naprzemiennych dźwięków docierających do uszu,
  • naprzemiennych bodźców dotykowych.

Model AIP – teoretyczna podstawa terapii EMDR

Model AIP (Adaptive Information Processing) zakłada, że człowiek ma naturalną zdolność do przetwarzania doświadczeń i łączenia ich z posiadaną wiedzą, wspomnieniami oraz przekonaniami. W przypadku niektórych bardzo trudnych wydarzeń proces ten może zostać zakłócony. Organizm ma naturalną zdolność do przetwarzania takich doświadczeń i przywracania równowagi. Zdarza się jednak, że traumatyczne doświadczenia mogą nie zostać przetworzone. Pozostają wtedy zapisane w pamięci nieprzetworzone, w sposób nieadaptacyjny i przez to mogą negatywnie wpływać na codzienne funkcjonowanie. Wtedy wspomnienie może nadal wywoływać silne emocje i reakcje, podobnie jak w sytuacji doświadczania zagrożenia. Osoba, która doświadczyła traumatycznego wydarzenia, może po wielu latach odczuwać intensywny lęk w sytuacji przypominającej daną sytuację. Może poznawczo wiedzieć, że obecnie jest bezpieczna, a jednocześnie reagować jak w sytuacji zagrożenia i czuć się niebezpiecznie. Podczas terapii EMDR praca nad wspomnieniem ma pomóc w zmianie sposobu, w jaki jest ono przeżywane i interpretowane.

Jak działa terapia EMDR?

Celem terapii EMDR jest umożliwienie mózgowi adaptacyjnego przetworzenia tych wspomnień. Oznacza to, że wspomnienie nie znika z pamięci, ale przestaje wywoływać cierpienie. Proces przetwarzania wspomnień wspierany jest przez stymulację bilateralną (czyli naprzemienne zaangażowanie obu stron ciała i w efekcie stymulację obu półkul mózgowych). W procesie terapii pacjent może stopniowo zauważać, że: wydarzenie należy do przeszłości, a obecna sytuacja różni się od tej, która była źródłem zagrożenia. Nie reaguje już na przeszłe zagrożenie, zaczyna uwzględniać informacje i czerpać z zasobów, których brakowało w chwili wydarzenia.

Dla kogo przeznaczona jest terapia EMDR?

EMDR może być pomocna wszędzie tam, gdzie trudne doświadczenia z przeszłości utrudniają funkcjonowanie i realizowanie własnego potencjału. Zarówno w tematach związanych z następstwami traumatycznych jednorazowych wydarzeń, jak i trudnych długofalowych doświadczeń np. powtarzalnych wydarzeń z dzieciństwa, zaniedbań, doświadczenia przemocy, zagrożenia.

EMDR sprawdza się w przypadku różnych problemów i diagnoz m.in. w przypadku:

  • traumy prostej (PTSD),
  • traumy złożonej (C-PTSD),
  • zaburzeń lękowych, ataków paniki,
  • przewlekłego stresu,
  • trudnych doświadczeń z dzieciństwa,
  • niskiego poczucia własnej wartości,
  • problemów w relacjach,
  • problemów związanych z emocjami
  • problemów związanych z jedzeniem
  • uzależnień
  • a także innych trudności
  • terapia EMDR może być także narzędziem do pracy ze sportowcami. Do pracy rozwojowej w sytuacjach kiedy jakieś trudne doświadczenie z przeszłości blokuje osiągnięcie celu.

Terapia EMDR? – 8 faz terapii

W terapii EMDR widoczne jest 8 etapów.

1. Poznanie historii i planowanie terapii

Terapeuta poznaje historię życia pacjenta, zgłaszane trudności, objawy i cele do pracy. oraz wspólnie z nim określa cele terapii i plan pracy.

2. Przygotowanie do terapii

Na tym etapie budowane jest poczucie bezpieczeństwa. Pacjent uczy się wracać do równowagi. Pacjent poznaje przebieg terapii, uczy się technik regulacji emocji, odkrywa swoje zasoby psychiczne. To zwykle najdłuższy etap terapii.

3. Ocena wspomnienia

Wybierane jest konkretne doświadczenie. Określane są związane z nim emocje, przekonania, poziom odczuwanego dyskomfortu.

4. Desensytyzacja (odwrażliwianie) i przetwarzanie

To najbardziej charakterystyczny etap w terapii EMDR. Podczas stymulacji bilateralnej praca nad wspomnieniem do momentu, aż stanie się nieprzeszkadzające. W trakcie procesu mogą pojawiać się różne myśli, emocje, obrazy i odczucia z ciała.

5. Instalacja pozytywnego przekonania

Po zmniejszeniu poziomu dyskomfortu wzmacniane jest adaptacyjne przekonanie.

6. Skanowanie ciała

Celem jest sprawdzenie czy pojawiają się jakieś negatywne odczucia lub napięcia. Jeśli występują, są one również uwzględniane w dalszej pracy terapeutycznej.

7. Zamknięcie sesji

Każda sesja kończy się przywróceniem równowagi po zakończonej sesji.

8. Reewaluacja

Na początku kolejnego spotkania terapeuta sprawdza efekty wcześniejszej pracy i decyduje o podejmowanych działaniach w czasie sesji.

Zadbaj o siebie i umów wizytę

FAQ

Czy terapia EMDR jest skuteczna?

EMDR należy do metod psychoterapii, których skuteczność została potwierdzona licznymi badaniami naukowymi, szczególnie w leczeniu skutków traumy i PTSD. Jest rekomendowana jako terapia pierwszego wyboru w terapii zaburzeń pourazowych. O wyborze metody pracy zawsze decyduje specjalista uwzględniając indywidualne potrzeby pacjenta.

Co można odczuwać po sesji?

Po sesji mogą pojawić się różne reakcje – od uczucia ulgi i większego spokoju, po zmęczenie, zwiększoną wrażliwość, obrazy czy wspomnienia z przeszłości. U części osób pojawiają się także sny. Zmienia się sposób postrzegania przeszłych wydarzeń. Jest to element procesu terapeutycznego.

EMDR w moim gabinecie

Każdy proces terapeutyczny poprzedzony jest konsultacją. Rozmawiamy o potrzebach, wątpliwościach i celach do pracy terapeutycznej.

Czy terapia EMDR polega wyłącznie na ruchach gałek ocznych?

Nie. Ruchy gałek ocznych są jedynie jednym z elementów terapii. EMDR nie polega tylko na ruchu gałek ocznych. Ten etap poprzedzony jest pracą terapeutyczną, która jest niezbędna do tego, aby ruch gałek ocznych zastosowany w terapii miał jakiś sens.

Ile trwa terapia EMDR?

Liczba sesji zależy od rodzaju zgłaszanego problemu, liczby trudnych doświadczeń oraz indywidualnych potrzeb pacjenta. W przypadku traumy prostej terapia zwykle jest krótsza, natomiast przy traumie złożonej proces zwykle trwa dłużej.

Ile trwa jedna sesja terapii EMDR?

Sesja EMDR w moim gabinecie trwa tyle co każda sesja tzn. 50 minut.

Czy terapia EMDR jest bezpieczna?

Tak, jeśli prowadzona jest przez odpowiednio przeszkolonego terapeutę. Ważnym elementem terapii jest etap przygotowania, umiejętność regulacji emocji, przywracania równowagi.

Czy terapia EMDR jest skuteczna?

Tak. EMDR jest jedną z najlepiej przebadanych metod leczenia traumy i zespołu stresu pourazowego (PTSD). Znajduje zastosowanie także w przypadku innych zaburzeń i problemów psychicznych.

Przykład artykułu naukowego potwierdzającego skuteczność terapii EMDR: Wilson, G., Farrell, D., Barron, I., Hutchins, J., Whybrow, D., & Kiernan, M. D. (2018). The use of eye-movement desensitization reprocessing (EMDR) therapy in treating post-traumatic stress disorder—A systematic narrative review. Dostęp: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5997931/

O czym warto powiedzieć terapeucie przed sesją EMDR?

O każdej sprawie odnośnie której masz wątpliwości warto powiedzieć. Terapeuta dopyta o istotne kwestie zaczynając pracę z pacjentem.

Terapia EMDR jest stworzona do pracy z traumą. Czy może pomóc w przepracowaniu sytuacji, która blokuje mój dalszy rozwój?

Tak. Terapia EMDR świetnie sprawdza się w różnych obszarach. Jeśli widzisz konkretną sytuację, która sprawiła, że trudno w jakimś obszarze rozwijać się dalej to jest to dobra metoda do poradzenia sobie z taka trudnością. Praca metoda EMDR może przynieść korzyści np. w pracy ze sportowcami.

Czy po terapii EMDR zapomina się traumę?

Nie. Celem terapii nie jest wykasowanie z pamięci wydarzenia. Celem jest desensytyzacja i adaptacyjne przetworzenie trudnych wspomnień. Dzięki temu wspomnienie może pozostać w pamięci, ale nie wywołuje cierpienia.

Czy EMDR pomaga w leczeniu zaburzeń lękowych?

Tak. Terapia EMDR może być pomocna w leczeniu zaburzeń lękowych.

Czy EMDR jest odpowiednia dla dzieci i młodzieży?

Tak. Niektórzy terapeuci EMDR pracują także z dziećmi. W moim gabinecie pracuję terapeutycznie z osobami powyżej 15 roku życia.

Jak przygotować się do pierwszej sesji EMDR?

Nie jest potrzebne szczególne przygotowanie. Przed sesją można zastanowić się nad celami i obszarami do pracy w terapii. Pierwsze spotkania służą rozwianiu wątpliwości.

Kiedy nie stosuje się terapii EMDR?

Zależy w jaki sposób rozumiemy metodę EMDR. W niektórych sytuacjach potrzeba więcej czasu na początkowe etapy terapii. W pewnych sytuacjach nie jest wskazane przetwarzanie. W niektórych sytuacjach nie jest możliwe zastosowanie standardowych protokołów, ale metoda to także sposób pracy i myślenia o pacjencie.

Czy dysocjacje są przeciwskazaniem do stosowania terapii EMDR?

Jeśli terapię EMDR rozumiemy szerzej niż samo przetwarzanie to nie są. Doświadczenia dysocjacyjne towarzyszą traumie. W sytuacji kiedy pacjent doświadcza silnych dysocjacji terapia EMDR prowadzona jest w inny sposób.

Czy terapia EMDR jest refundowana przez NFZ?

Możliwość skorzystania z terapii EMDR w ramach NFZ zależy od placówki medycznej oraz kwalifikacji zatrudnionych specjalistów. Najczęściej terapia EMDR dostępna jest w gabinetach prywatnych.

Jeżeli chcesz więcej poczytać na ten temat zapraszam do odwiedzenia bloga:

zdjęcie: pixaby.com