Miłość jest ważnym doświadczeniem w życiu człowieka, ale jednocześnie z punktu widzenia psychologii zjawiskiem dość złożonym. Dlaczego jedne relacje przetrwają próbę czasu, a inne się rozpadają? Odpowiedzi na to pytanie szukają min. psychologowie zajmujący się relacjami. O koncepcji 3 filarów miłości możecie poczytać więcej w książce B. Wojciszke „Psychologia miłości”.
O czym mówi koncepcja 3 filarów miłości?
Koncepcja Roberta Sternberga (1986 za Wojciszke) pokazuje, że trwały związek opiera się na trzech kluczowych elementach: intymności, namiętności i zobowiązaniu. Miłość nie jest jednym, stałym uczuciem, a dynamicznym procesem, który podlega różnym przemianom, zmienia się z upływem czasu. A proporcje między intymnością, namiętnością i zobowiązaniem są różne na różnych etapach związku.
1. Intymność
Intymność to emocjonalna więź między partnerami. Obejmuje zaufanie, wzajemne wsparcie, poczucie bezpieczeństwa oraz umiejętność dzielenia się emocjami. To właśnie dzięki intymności partnerzy czują, że mogą być sobą bez obawy o ocenę. Pozytywne doświadczenia wynikają z umiejętności komunikowania się, zrozumienia. Intymność wykształca się w czasie trwania relacji i poznawania się partnerów.
Dlaczego intymność jest ważna?
Intymność jest fundamentem bliskich relacji, zaspokaja potrzebę bezpieczeństwa i zrozumienia. Brak intymności prowadzi do emocjonalnego oddalenia. Partnerzy mogą mieszkać razem, ale jednocześnie czuć się emocjonalnie daleko.
Jak budować intymność?
Intymność może być budowana przez wspólne spędzanie czasu, szczere rozmowy, wzajemne poznawanie się, zainteresowanie, troskę o potrzeby drugiej osoby.
2. Namiętność
Namiętność to najbardziej intensywnym emocjonalnie składnikiem miłości. Jest konstelacją pobudzenia fizjologicznego oraz emocji pozytywnych takich jak: zachwyt, radość, pożądanie, ale też trudnych emocji takich jak zazdrość, niepokój, tęsknota. Poszukiwanie bliskości fizycznej, przypływ energii, uczucie podniecenia, przyspieszone bicie serca są związane właśnie z namiętnością. Bywa porównywana z uzależnieniem od substancji. Namiętność rośnie w relacji szybko, ale pamiętajmy, że nie może tylko rosnąć w nieskończoność. Odpowiada za fascynację partnerem, silne emocje, ekscytację, pożądanie seksualne. Najsilniejsze uczucie namiętności pojawia się na początku relacji, na etapie zakochania, idealizowania partnera. Uczucie namiętności słabnie kiedy zaczynamy widzieć drugiego człowieka bardziej realnie.
Czy namiętność zawsze słabnie?
Namiętność naturalnie zmniejsza się z upływem czasu trwania relacji. Nie oznacza to jednak końca miłości – jest to naturalny etap rozwoju relacji. W zdrowych relacjach stopniowo pojawiają się głębsza intymność i zaangażowanie partnerów.
Jak budować namiętność?
Do pewnego stopnia miejsce uczuć opisywanych jako motyle w brzuchu, pożądania i ekscytacji zajmuje poczucie bezpieczeństwa, zaufanie i zaangażowanie. Raczej nikt świadomie nie wybiera dla siebie ciągłej huśtawki emocjonalnej i niepewności w relacji. Jednak w długich relacjach ważną kwestią jest utrzymanie wzajemnej atrakcyjności partnerów. Jak budować namiętność? Budować namiętność w relacji można poprzez zadbanie o czas dla siebie, czas dla własnych zainteresowań, utrzymanie także takich aktywności, czy czasu, który nie jest wspólny.
3. Zobowiązanie
To świadoma decyzja o utrzymaniu i rozwijaniu relacji mimo różnych trudności. Ten filar odpowiada za stabilność związku oraz gotowość do wspólnego pokonywania problemów. Zobowiązanie jest w stu procentach podlegającym kontroli poznawczej składnikiem miłości. Ten element sprawia, że miłość może przetrwać kryzysy, różne trudne momenty życiowe. Jest to najbardziej stabilny element związku.
Co wzmacnia zobowiązanie w relacjach?
Czynnikami podtrzymującymi ten filar są już włożony wcześniej wysiłek w budowanie relacji, dodatni bilans zysków i strat, a także różne przeszkody formalne i nieformalne utrudniające rozstanie np. system wartości, ślub, naciski rodziny. Jednak w sytuacji, gdy jest to jedyny czynnik podtrzymujący relacje – zanik tego filaru (podlegającego jedynie rozumowej decyzji) prowadzi do szybkiego rozpadu związku.
Co wpływa na trwałość związku?
Trwałe związki nie opierają się wyłącznie na uczuciach. Emocje bywają zmienne, dlatego dojrzała miłość wymaga także decyzji i działania. Zobowiązanie jest filarem, który utrzymuje relację nawet wtedy, gdy emocje chwilowo słabną. Bywa także tak, że w relacji zostaje jedynie zobowiązanie i wiele przeszkód do zakończenia relacji. Nawet silne relacje potrzebują troski. Miłość nie jest stanem danym raz na zawsze — to raczej proces wymagający ciągłej uwagi i zaangażowania obu stron.
Jak wzmacniać miłość?
Budowanie trwałego związku wymaga świadomego dbania o każdy z filarów. Nieco upraszczając to, co wzmacnia relacje to:
- rozwiązywanie konfliktów zamiast unikania,
- rozmawianie o emocjach i potrzebach,
- wspólny czas, ale też czas dla siebie oddzielnie,
- rozwijanie wspólnych zainteresowań, ale też możliwość rozwijania osobistych zainteresowań,
- okazywanie miłości, zainteresowania, wdzięczności i wsparcia,
- docenianie się wzajemnie
Intymność to emocjonalna bliskość, namiętność wnosi energię i pożądanie a zobowiązanie zapewnia trwałość związku. Równowaga między tymi elementami pozwala stworzyć stabilną, satysfakcjonującą i dojrzałą relację. Zrozumienie tych filarów może pomóc w bardziej świadomym rozwijaniu relacji na różnych jej etapach.
Autor:
Anna Bus – psycholog, psychoterapeutka, psychodietetyk i certyfikowany psychoterapeutka uzależnień w Warszawie. Pracuję z osobami dorosłymi i młodzieżą. Przyjmuję w gabinecie w Warszawie (Warszawa Mokotów, ul. Puławska 28/28; oraz Warszawa Śródmieście ul. Gałczyńskiego 3/4, a także prowadzę psychoterapię on-line.
Zadzwoń już dziś, tel. 500 608 183 i umów się na konsultację: tel. 500 608 183.
źródła grafik: pixabay.com
